Okul öncesi: oyun temelli hareket programı
Bu yaşta "antrenman" değil, yapılandırılmış oyun vardır. Hedef; koşma, atlama, fırlatma, yakalama, denge gibi temel hareket becerilerini (FMS) bol tekrar ve eğlenceyle kazandırmaktır.
Günlük hedefler (WHO 2019)
180 dk
Toplam fiziksel aktivite
Gün içine yayılmış her yoğunlukta hareket
≥60 dk
Enerjik oyun
Nefes nefese bırakan koşma-kovalamaca düzeyi
≤60 dk
Ekran süresi
Ne kadar azsa o kadar iyi; uyku 10-13 saat
Örnek haftalık oyun planı
Her gün serbest oyun zaten olmalı; bu plan yapılandırılmış kısmı çeşitlendirir.
Denge oyunları
Çizgi üzerinde yürüme, tek ayak durma yarışı, yastık adaları
Top becerileri
Büyük topla yuvarlama, fırlatma-yakalama, kaleye atış oyunu
Koşu & kovalamaca
Ebelemece, trafik lambası oyunu, engelli parkur (minder, tünel)
Atlama & sıçrama
Seksek, çember içine atlama, kurbağa zıplaması
Müzik & dans
Dans dur oyunu, hayvan taklit yürüyüşleri (ayı, yengeç, tavşan)
Açık hava / park
Tırmanma, salıncak, kaydırak, kum oyunları, bisiklet-denge bisikleti
Aile aktivitesi
Doğa yürüyüşü, top oyunu, yüzme (gözetimli)
Yapın
- •Beceriyi oyunun içine gizleyin; skor değil katılım övün.
- •Her gün açık havada zaman geçirin; D vitamini ve göz sağlığı için de önemli.
- •Çıplak ayak denge ve zemin oyunlarına izin verin (güvenli zeminde).
- •Kısa, sık ve çeşitli aktivite blokları kurun; bu yaşta dikkat 10-15 dakikadır.
Kaçının
- •Tek branşa yönlendirme ve seçme/eleme baskısı bu yaşta uygun değildir.
- •Uzun süre oturarak bekletilen "ders" formatından kaçının.
- •Kaybetme üzerine ceza veya kıyaslama motivasyonu kırar.
- •Trambolin ve yüksekten atlamada gözetimsiz oyun yaralanma riski taşır.
Video rehber
Evde birlikte yapabileceğiniz, yaş grubuna uygun örnek videolar (İngilizce ama görsel olarak takip edilebilir):
Tabata Workout for Kids — The Animal Workout (3-8 yaş)
Tabata Songs · Hayvan taklit hareketleri
Do the Bear Walk — denge & koordinasyon
Rocking Dan Teaching Man · Ayı yürüyüşü oyunu
Sık sorulan sorular
Bu yaşta spor kursuna yazdırmalı mıyım?
Yüzme adaptasyonu, hareket-oyun grupları ve cimnastik temelli oyun sınıfları uygundur. Branş eğitimi ve müsabaka baskısı içeren programlar 6 yaş öncesinde önerilmez.
Çocuğum çok hareketli, bu normal mi?
Evet; 3-5 yaşta yüksek hareketlilik gelişimin parçasıdır. Sorun hareketlilik değil, hareket fırsatının kısıtlanmasıdır. Günlük 180 dakika hedefi çoğu çocuk için doğaldır.
Hangi beceriler bu dönemde kazanılmalı?
Koşma, atlama, tek ayak sıçrama, fırlatma, yakalama, tekmeleme, denge ve tırmanma. Bu temel hareket becerileri 7 yaş öncesinde en hızlı gelişir ve ileriki spor yaşamının temelidir.
Bilimsel dayanak
WHO Guidelines on physical activity, sedentary behaviour and sleep for children under 5 years of age (2019); Goodway, Ozmun & Gallahue, Understanding Motor Development (2019); AAP Caring for Our Children standartları.Bu program eğitim amaçlıdır. Gelişimsel gecikme şüphesi, kronik hastalık veya hareket kısıtlılığında çocuk hekiminize danışın.