Her bebek kendi temposunda gelişir; basamaklar kesin sınır değil, yol gösterici aralıklardır. Yine de bazı işaretlerin belirgin gecikmesi, erken destek için bir sinyal olabilir. Erken fark etmek, erken yardım demektir.
Bu içerik eğitim amaçlıdır. Endişeniz varsa beklemeyin; çocuk hekiminize danışın. Erken doğan bebeklerde basamaklar düzeltilmiş yaşa göre değerlendirilir.
Yaklaşık gelişim basamakları
2 ay: Sese tepki verir, gülümser, yüzü takip eder, karın üstünde başını kısa süre kaldırır.
6 ay: Desteksiz oturmaya yaklaşır, nesneye uzanır, agular, tanıdık yüzlere tepki verir.
9 ay: Destekli/desteksiz oturur, el değiştirir, adını duyunca bakar, yabancı kaygısı gösterir.
12 ay: Tutunarak ayağa kalkar, "anne/baba" gibi birkaç kelime, basit jest (el sallama), işaret etme.
18 ay: Yürür, birkaç kelime–küçük kelime dağarcığı, basit yönergeleri anlar, taklit oyunu başlar.
24 ay: Koşar, 2 kelimeli cümleler kurmaya başlar, basit oyun, kaşıkla yeme girişimi.
"Erken fark et" kırmızı bayrakları
Aşağıdakiler tek başına tanı koydurmaz ama değerlendirme gerektirir:
- Göz teması kurmuyor, sesli/sosyal gülümseme yok.
-
- ayda hiç agulamıyor veya seslere yönelmiyor.
-
- ayda işaret etme, el sallama gibi jestler yok.
-
- ayda hiç kelime yok.
- Daha önce kazandığı bir beceriyi kaybetti (gerileme) — bu her zaman önemlidir.
- Belirgin kas gevşekliği veya katılığı, tek taraflı kullanım.
Gelişimi nasıl desteklersiniz?
Pahalı oyuncak değil, etkileşim geliştirir: konuşmak, isim koymak, birlikte kitap bakmak, taklit oyunları, güvenli keşif alanı ve yeterli yer-zaman. Ekran, bu yaşta etkileşimin yerini almamalıdır.
Takip ve ölçüm
Gelişimi düzenli sağlık izlemleriyle takip edin. Büyüme persentilleri (boy, kilo, baş çevresi) ile gelişim basamakları birlikte değerlendirildiğinde, çocuğun genel durumu hakkında daha net bir resim oluşur.